ملا خليل بن غازي القزويني
418
صافى در شرح كافى (فارسى)
مراد ، اين است كه : پيرو ظن ، مشرك است و هر كه پيروى ظن خود نكند ، ليك پيروى فتواى ديگرى كند غير خانوادهء پيغمبرِ خود ، گمراه مىشود . مراد ، اين است كه : پيروِ فتواى غير دوازده امام در مسألهاى كه در محكمات قرآن نيست و بىمكابره اختلاف در آن و در دليل آن مىرود ، مشرك است و هر كه پيروى ظن خود نكند در مسائل و پيروىِ فتواى غير دوازده امام نكند در آنها ، ليك آن دو جماعت را مشرك نشمرده ، مخالفت كند با آيات محكماتِ كتاب الهى و احاديث پيغمبرِ خود كه در آنها شركِ آن دو جماعت صريح شده ، منكر مىشود آن محكمات را . پس مشرك مىشود ؛ چه در اين مسئله ، پيروى ظن خود كرده . . [ حديث ] يازدهم اصل : [ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنِ الْوَشَّاءِ ، عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ ، عَنْ أَبِي بَصِيرٍ ، قَالَ : ] قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام : تَرِدُ عَلَيْنَا أَشْيَاءُ لَيْسَ نَعْرِفُهَا فِي كِتَابِ اللَّهِ ، وَلَا سُنَّة نَبِيِّهِ ، فَنَنْظُرُ فِيهَا ؟ فَقَالَ : « لَا ، أَمَا إِنَّكَ إِنْ أَصَبْتَ ، لَمْ تُؤْجَرْ ؛ وَإِنْ أَخْطَأْتَ ، كَذَبْتَ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ » . شرح : گفتم امام جعفر صادق عليه السلام را كه : وارد مىشود بر ما مسألهاى چند كه نمىشناسوم جواب آنها را در كتاب خدا و نه در بيان رسولش . پس به ديدِ خود ، فكر مىكنيم در آنها و جواب مىگوييم . آيا جايز است يا نه ؟ پس امام گفت كه : نه . آگاه باش ! به درستى كه تو اگر جواب موافقِ حكم الهى گفتى ، ثواب داده نشدى و اگر خطا كردى ، دروغ گفتى بر خداى - عَزّ و جلّ - . مراد ، اين است كه : رسيدن به حق و خطا كردن در اين قِسْم جايى ، اتّفاقى است . به اختيار تو نيست ، پس در هر دو صورت ، گناه دارى . [ حديث ] دوازدهم اصل : [ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ ،